آشنایی با سیستم عامل های دستگاه های شرکت سیسکو و لایسنس های آن ها

fashion img

IOS Images and Licensing

نرم افزار Cisco IOS یک نرم افزار برتر زیرساخت شبکه های کامپیوتری یکپارچه با فناوری های نوین و به روز می باشد. نرم افزار IOS Cisco  در حال حاضر در میلیون ها سیستم فعال است، از روتر های کوچک در دفاتر کوچک گرفته تا سیستم های اصلی بزرگترین شبکه های ارائه دهنده خدمات در جهان و یکی از کاربردی ترین نرم افزارهای شبکه در جهان است.
دستگاه های شرکت سیسکو همانند روتر ، سوییچ و ... برای اینکه بتوانند در شبکه فعالیت کنند و قابل پیکربندی باشند نیاز به یک سیستم عامل دارند. سیستم عامل موجود برای این دستگاه ها تحت عنوان Internetwork Operating System (IOS) شناخته میشود.
IOS برای شبکه های مبتنی بر IP امروزه بهینه شده است، همگام سازی سریع را فراهم می کند، انعطاف پذیری فوق العاده و پیشرفته ی خدمات شبکه را با جدا کردن بخش های کنترلی، Forwarding و Management Plane برای ارائه خدمات نوآورانه و عملکرد بالا را فراهم می کند. نرم افزار Cisco IOS بسیار انعطاف پذیر و مقیاس پذیر است که بر روی سخت افزار می نشیند و سخت افزار را با نرم افزار همگام می کند. در نتیجه دستگاه می تواند سوئیچینگ سخت افزاری را با پردازنده های پیشرفته ی شبکه ، مدارهای خاص و حافظه ی Fast-access Memory ، (Content Addressable Memory) که اطلاعات ذخیره شده را توسط خود نگهداری می کند انجام دهد.

 

Cisco IOS Software Family

نرم افزار IOS Cisco در طول زمان به تدریج تکامل پیدا کرده و می کند تا نیازهای سریع و پیچیده ای را که نیازهای شبکه های ارائه دهنده خدمات می باشد را برآورده سازد. Cisco IOS برای فراهم کردن تمامی نیازهای شبکه از انواع مختلفی از IOS ها بهره می برد که تحت عنوان IOS Family شناخته می شوند.

جدول زیر Cisco IOS Family را برای تجهیزات نشان می دهد: 

 

Cisco IOS Software Family Numbering

به منظور مدیریت موثر IOS Cisco و استفاده ی آن در شبکه ، مهم است که درک کاملی از انواع و شماره های IOS، IOS XE، IOS XR و NX-OS داشته باشید. 

IOS T Relationship

Cisco IOS Software Maintenance Release 12.4 نرم افزارها را بصورت منظم دریافت می کند و آپدیت می شود تا از باگ های موجود در ورژن قبل خلاص شود، اما ویژگی های نرم افزاری یا سخت افزاری جدیدی را دریافت نمی کند. مهم است که توجه داشته باشید که اصلاحات مربوط به Cisco IOS Software Release 12.4 با نسخه های بعدی یعنی Cisco IOS Software Release 12.4T هماهنگ هستند.
Cisco IOS Software Release 12.4T از نسخه ی Cisco IOS Software Release 12.4 الهام گرفته و ایجاد شده که بروزرسانی های نرم افزاری در این نسخه برای فیکس کردن باگ ها انجام می شود اما علاوه بر آن در این نوع نسخه ویژگی های جدید نرم افزاری و سخت افزاری نیز وجود خواهند داشت. این ارتباط با انتشار نرم افزارهای سیسکو IOS 15.0M و T15.0 نیز ادامه دارد. رفع باگ های نرم افزاری و ویژگی های نرم افزاری جدید و پشتیبانی سخت افزاری جدید از Cisco IOS Software Releases 12.4 و 12.4T در Cisco IOS Software Release 15.0 ترکیب شده است. ویژگی های اضافی نرم افزاری جدید و سخت افزاری در Cisco IOS Software Release 15.0T ارائه شده است. عناصر کلیدی شماره گذاری IOS عبارتند ازmaintenance release number ، individual release number و numbered version identifier.

 

IOS T Numbering

نکته   شماره maintenance release number یک شماره منحصر به فرد از انتشار است.
 
• شماره ی Individual Release Number نشان دهنده ی نسخه ی ورژن یک IOS می باشد. هر ورژن از Cisco IOS Software Maintenance Release 12.4 شامل رفع باگ نرم افزاری است.
• Numbered Version Identifier یک ورژن از Individual Release می باشد. هر Numbered Version باگ های موجود را رفع می کند تا بروزرسانی بعدی Individual Version انجام شود.
 
IOS S Numbering
 
یک Release از خانواده ی IOS S یک پایگاه مشترک از کد ها از نرم افزار Cisco IOS Release 12.2S اشتراک گرفته شده است. کدهای اولیه یا به عبارت ساده تر در کد های پایه ای از S Family باگ های موجود و همچنین ویژگی های جدید تر شامل هر ورژن از Cisco IOS Software Releases 12.2SB, 12.2SX, 12.2SE, 12.2SG,  و 12.2SR میشود.
از آنجایی که کد های سری S ویژگی های نرم افزاری و سخت افزاری را بصورت اشتراک دارا می باشند، سیسکو برای بهینه سازی IOS S برای نیازهای مشتریان خود به سرعت آنهارا بروزرسانی میکند.
عناصر کلیدی شماره گذاری IOS S عبارتند release number ، individual release number و numbered version identifier.
 
IOS S Numbering
 
 
IOS XR Numbering
 
نرم افزار سیسکو IOS XR شامل بسته های ماژولار می باشد. هر بسته شامل اجزائی برای انجام یک مجموعه خاص از توابع روتر، مانند مسیریابی، امنیت، و یا پشتیبانی از Line Card می باشد. عناصر کلیدی شماره گذاری IOS XR ، major release identifier, minor release identifier, maintenance revision identifier  می باشند.
IOS XR Numbering
 

Major release identifier ، major release number برای یک بسته می باشد. Major release زمانی اتفاق می افتد که یک تغییر معماری قابل توجهی در محصول وجود داشته باشد. به عنوان مثال، یک قابلیت جدید مهم معرفی شده است. تمام بسته هایی که روی روتر کار می کنند باید Major Release یکسان داشته باشند. Minor release شامل یک یا چند ویژگی جدید و رفع باگ می باشد. Minor release نباید برای تمام بسته های نرم افزاری که روی روتر فعالیت می کنند، یکسان باشد. بسته های عملیاتی باید توسط سیسکو به عنوان اینکه بایکدگیر سازگار می باشند تایید شوند. maintenance release شامل مجموعه ای از رفع باگ ویژگی ها می باشد. نسخه maintenance release لازم نیست که برای تمام بسته های نرم افزاری که روی روتر کار می کنند یکسان باشد.
نسخه های Major و Minor باید مطابق با بسته های بروز شده باشند.

 

NX-OS Numbering

Cisco NX-OS Software Release Types

هر Release از NX-OS منحصرا با شماره ی X,Y,Z شماره گذاری شده است. جایی که X ، Major release یا Train است Y یک Minor Feature release می باشد که باعث افزایش کارایی Major Release میشود و Z یک maintenance release می باشد که به نقص های محصول در Minor Release (Y) اشاره می کند.
شکل زیر نمایشگر گرافیکی نسخه های نرم افزار NX-OS سیسکو است، بر اساس مثال سوئیچ سری سیسکو Nexus® 7000.

 

Cisco IOS Packaging

قبل از انتشار نرم افزار Cisco IOS Software 15.0، بسته بندی نرم افزار سیسکو IOS شامل هشت بسته برای روترهای سیسکو بود، همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است.

 

 

IOS Version 15

همانطور که قبلتر نیز گفتیم پس از انتشار IOS 12.4 (24) T، انتشار بعدی Cisco IOS نرم افزار 15.0 بود. همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است، IOS 15.0 با استفاده از یک مدل انتشار دیگر از Mainline های جدا و Train T استفاده می کند.

Cisco IOS Software 15 Release Family

Cisco IOS Release 15  شامل دو نوع Extended Maintenance release (EM release) و Standard Maintenance release (T release) می باشد. انتشار نسبی نسخه ی T در حدود دو تا سه بار در سال در بروز می شود. نسخه ی EM تقریبا هر 16 تا 20 ماه بروز می شود. سیسکو نسخه ی T را سریع تر از سخه ی EM منتشر می کند. همچنین، بر خلاف M Train  از نسخه ی 12.4، نسخه ی EM شامل ویژگی ها و پشتیبانی سخت افزاری از تمام نسخه های T قبلی است. شکل زیر یک نمونه از شماره گذاری برای IOS 15 را نشان می دهد.

شماره گذاری انتشار خاص IOS را مشخص میکند، از جمله رفع باگ و ویژگیهای نرم افزاری جدید، مشابه خانواده های قبلی IOS.

 

IOS Image Filenames

شماره گذاری IOS ها در نام آنها جایگذاری شده است. با این حال، نام فایل همچنین شامل اطلاعات مهم دیگر است. به عنوان مثال، همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است، نام فایل IOS 12.4 شامل اطلاعاتی درباره سخت افزار، مجموعه ویژگی ها، مکان حافظه و فرمت فشرده سازی است.

Cisco IOS 12.4 IOS Image Name

علاوه بر عنوانی که در IOS 12.x استفاده می شود، نام فایل های IOS شامل اطلاعات مربوط به سخت افزار، نوع Image، موقعیت حافظه، فرمت فشرده سازی و نحوه ی فشرده سازی است، همانطور که در شکل زیر نمایش داده شده است.

Cisco IOS 15 IOS Image Name

فکر میکنم که نیازی به توضیحات اضافی نباشد به این دلیل که در تصاویر کاملا مشهود می باشد.

 

Managing IOS License

از لحاظ تاریخی، نرم افزار Cisco IOS مجوز نداشت. اگر حافظه کافی و NVRAM داشتید، می توانستید هر Image سیسکو IOS را برای پلتفرم خود بارگذاری کنید. در حال حاضر، سیسکو IOS 15 از یک Universal IOS Image استفاده می کند. هر دستگاه با یک Image یکسان عرضه می شود. مجموعه های ویژگی ها و یا بسته های فناوری از طریق مجوز قفل می شوند. 
هنگامی که یک سفارش برای یک پلت فرم جدید همانند  ISR G2 (1900,2900 or 3900 series)قرار می گیرد، روتر با یک Single Universal Cisco IOS Software image فعالیت می کند نیاز به لایسنس و مجوز برای فعال سازی بسته های خاص برای مجموعه ویژگی های خاص دارد. 
پس از انتشار نرم افزار Cisco IOS Software 15.0، بسته بندی نرم افزار سیسکو IOS به چهار بسته برای روترهای سیسکو تغییر یافت ، همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است.

 

سیسکو سری روتر های ISR 1900 , 2900 , 3900 را با IOS Universal image به مشتریان خود ارائه می دهد تا شبکه های خود را براساس نیاز آینده بهینه کنند. اما تمامی ویژگی هایی که این سری از روترها با استفاده از این IOS ها ارائه می دهند تنها با نصب IOS بر روی دیوایس فعال نمی شوند و نیاز به یک لایسنس از سمت شرکت سیسکو برای فعال سازی هر ماژول می باشد. لایسنس های مورد نظر بسته هارا برای انواع عملیات های مختلف دسته بندی می کنند. همانطور در شکل بالا مشاهده می کنید سرویس ها به چهار دسته تقسیم می شوند.بنابراین برای بروزرسانی این نوع IOS ها نیاز به License Key می باشد.
IOS Universal image شامل تمامی ویژگی های IOS می باشد. اما همانطور که ذکر کردیم مجموعه ویژگی های این نوع IOS ها با License Key فعال می شوند و سطح عملکرد IOS و ویژگی های آن توسط License اعمال شده به دستگاه تعیین می شود. License جدید فقط باید برای ارتقاء قابلیت های IOS در روتر مورد استفاده قرار گیرد. در نظر داشته باشید که حرکت از یک ورژن از Universal IOS به ورژنی دیگر نیاز به License دوباره ندارد و بعد از ریستارت کردن روتر لایسنس بصورت خودکار تمدید می شود.

هر دستگاه با Universal IOS image برای بسته های IPBase, DATA, Unified Communication (UC)  و Security (SEC) با استفاده از Cisco Software Activation licensing keys فعال می شود. هر License key برای یک دستگاه خاص منحصر به فرد است و از طریق سیسکو با ارائه شناسه محصول و شماره سریال روتر و کلید فعال سازی محصول (PAK) Product Activation Key که توسط سیسکو در زمان خرید نرم افزار ارائه می شود. سیسکو License Key ها را برای نرم افزار و ویژگی مشخص شده در هنگام خرید روتر نصب می کند.
در هر دستگاه ، License برای بسته ی IPBase به طور پیش فرض نصب شده است.ویژگی های اضافی با توجه به سفارش مشتری و با پرداخت هزینه ی آنها نصب می شوند. در ادامه با نحوه ی خرید و فعال سازی لایسنس آشنا خواهید شد.

جزئیات هر License بسته های موجود را می توان در جدول زیر یافت.

لایسنس IPBase یک شرط لازم برای نصب سه بسته دیگر است. از دستور show license feature در محیط EXEC برای نمایش بسته لایسنسی که در حال حاضر بر روی دستگاه است استفاده کنید. شکل زیر مرحله ی Licensing را خلاصه می کند.

Licensing Process

برای اینکه بتوانید به طور دائم یک بسته جدید را بر روی روتر فعال کنید، سه مرحله زیر را تکمیل کنید:
 
مرحله ی 1    بسته و یا ویژگی مورد نظر را برای نصب خریداری کنید. شما یک کلید فعال سازی محصول (PAK)Product Activation Key  برای استفاده در مرحله 2 دریافت خواهید کرد. PAK یک کلید 11 رقمی است که توسط تولید سیسکو ساخته شده است. این مجموعه ویژگی های مرتبط با PAK را تعریف می کند. PAK تا زمانی که License ایجاد نشود، به یک دستگاه خاص متصل نیست.
مرحله ی 2   یک License با استفاده از یکی از روش های زیر دریافت کنید :
• Cisco License Manager (CLM) نرم افزار رایگانی است که می توانید از (http://www.cisco.com/go/clm) دانلود کنید.
• Cisco License Registration Portal  - پورتال مبتنی بر وب برای گرفتن و تایید License با استفاده از لینک مقابل : (http://www.cisco.com/go/license) .
صرف نظر از اینکه  کدام روش را انتخاب می کنید، هر یک به PAK و یک شناسه دستگاه منحصر به فرد (UDI)Unique Device Identifier  نیاز دارد. با استفاده از دستور show license udi ،در محیط EXEC Privileged شما می توانید UDI روتر را که میخواهید لایسنس را برای آن دریافت کنید مشاهده کنید. این اطلاعات همچنین بر روی دیوایس به وسیله ی برچسب موجود است.
مرحله ی 3   از فایل XML License دریافت شده از سیسکو برای نصب License استفاده کنید .
از دستور license install stored-location-url  در محیط EXEC Privileged برای نصب لایسنس استفاده کنید. Stored-location-url محل نصب لایسنس را مشخص میکند.
روتر را ریستارت کنید و سپس License فعال می شود.
 
مثال زیر نصب و تایید License را نمایش می دهد.

 

 

 

 

 

Installing and verifying a License

برای بک آپ گرفتن از لایسنس از دستور license save file-sys://lic-location در محیط EXEC Privileged استفاده کنید.

برای حفظ License مراحل زیر را دنبال کنید : 
مرحله ی 1  بسته ی مورد نظر را Disable کنید.
مرحله ی 2  License Package را از حافظه پاک کنید.
بعد از هر مرحله نیاز می باشد روتر ریستارت شود.

Uninstalling a License